Miejscowość KLIMONTÓW - JZ 815 Klimontów

Górki Klimontowskie

Wieś położona w województwie świętokrzyskim w powiecie sandomierskim. Górki pierwotnie nosiły nazwę Klimontów. Po założeniu Klimontowa na pobliskich gruntach wsi Ramuntowice, czego dokonał Jan Zbigniew Ossoliński w roku 1604, pojawiła się też nazwa Górki. Oficjalnie w dokumentach nazwa ta zaistniała w XVIII wieku, a pochodzi najprawdopodobniej od wzgórz górujących nad Doliną Koprzywianki.

Założycielem Górek (Klimontowa) był w XIII wieku Klemens z Ruszczy, kasztelan krakowski, doradca Bolesława Wstydliwego. W XV stuleciu Górki nabyli Ossolińscy herbu Topór mający swą główną siedzibę w Ossolinie. Pierwszym właścicielem Górek z tego rodu był dworzanin Władysława Jagiełły, Jan, noszący nazwisko Ossoliński. Zmarł w roku 1436. Po Ossolińskich wieś w 1650 roku przeszła w ręce Samuela Kalinowskiego pieczętującego się herbem Kalinowa. Kolejnym właścicielem Górek była rodzina Morsztynów, a potem należała ona do księcia Janusza Aleksandra Sanguszki, herbu Pogoń Litewska. Od 1760 roku wieś Górki była w posiadaniu rodu Ledóchowskich herbu Szaława. W Królestwie Kongresowym, istniała jedynie Gmina Górki, w której w 15 domach mieszkało 213 mieszkańców.

W skład majątku wchodził przede wszystkim browar, olejarnia, pięć młynów wodnych do mielenia zboża, a także młyn do mielenia gipsu, piec wapienny, cegielnia i prosta dymarka. Na terenie dóbr eksploatowano też pokłady kamienia budowlanego, wapienia i gipsu.

Pierwszy pałac w Górkach usytuowano na jednym ze wzgórz klimontowskich na początku XVII wieku. Dokonał tego wojewoda Kacper Ossoliński. Spędził w nim ostatnie lata życia. Niewiele o tej budowli wiadomo.

Od 1760 roku przez ponad wiek wieś była we władaniu Ledóchowskich. Starszy brat kardynała Ledóchowskiego, Julian, rozpoczął rozbudowę istniejącej tutaj rezydencji.

W 1861 roku hrabina Karolina Ledóchowska zniosła w dobrach klimontowskich pańszczyznę. Na pamiątkę tego kazała odlać napis, umieszczony na jej domu, brzmiący z jednej strony: „Boże, wspieraj nas, w Tobie nadzieja nasza”, a z drugiej: „Pamiątka zniesienia pańszczyzny w 1861 roku, dobra Klimontowskie”.

W roku 1881 dobra klimontowskie zakupił Stanisław Karski, właściciel majątku Włostów pod Opatowem. W tym roku Górki liczyły 20 domów i 215 mieszkańców. Do dworu należało 519 mórg ziemi ornej, a do włościan 164 morgi. We wsi również znajdował się młyn wodny, zbożowy. Stanisław włości w okolicach Klimontowa przekazał swojemu drugiemu synowi Włodzimierzowi, który zamieszkał w pałacu w Górakach.

Przygotowała grupa JZ 815 Klimontów

Prowadzący: Jolanta Ziarko

W latach 1895-96 rezydencja została gruntownie przebudowana przez architekta Władysława Marconiego, syna Henryka.

Ostatnim właścicielem dóbr Górki, był Andrzej Karski.