Chęciny to małe miasteczko położone w środku województwa świętokrzyskiego, w zachodniej części Gór Świętokrzyskich, miedzy Pasmem Chęcińskim a Pasmem Zelejowskim. Chęciny są miastem królewskim, a ich najważniejszy zabytek to ruiny zamku królewskiego.

Zamek Królewski w Chęcinach to kamienna warownia wzniesiona na szczycie skalistego wzgórza. Budowę zamku rozpoczęto na przełomie XIII i XIV wieku z inicjatywy króla Polski Wacława II Czeskiego. Nie ma wyraźnych danych źródłowych na temat powstania zamku w Chęcinach. Jest pewne, że zamek istniał już w1306 roku, kiedy to władca (późniejszy Król Polski) Władysław Łokietek nadał zamek, wraz z 14 okolicznymi wsiami, biskupowi krakowskiemu. Przywilej ten został cofnięty i zamek razem z tworzącym się miastem stał się ośrodkiem władzy książęcej a potem królewskiej.

Za czasów swoich rządów Łokietek uczynił z zamku obiekt wysokiej rangi, terytorialny ośrodek władzy w zakresie gospodarczym, politycznym i militarnym. Na zamku często bywał król, przeniesiona tu administrację, oraz odbywały się zjazdy możnowładców i rycerstwa (fakt ten uważany jest przez historyków za początek parlamentaryzmu w Polsce). Na chęcińskim zamku w czasach wojen z krzyżakami zdeponowany był skarbiec. To w chęcińskiej warowni nastąpiła koncentracja wojsk wyruszających na wojnę z Krzyżakami.

Po śmierci Władysława Łokietka pieczę nad warownią objął Kazimierz Wielki. Za czasów rządów Kazimierza Wielkiego chęcińska warownia znacznie się rozbudowała i stała się królewską fortecą niezdobytą przez ponad ćwierć wieku.

Przygotowała grupa LP 765 Chęciny

Prowadzący: Łukasz Płusa

Pomnik przyrody Skałki w Starachowicach

Malownicze skałki ciągną się na długości kilkuset metrów, wzdłuż głównej ulicy miasta. Starachowice mogą się pochwalić geologicznymi atrakcjami.

W samym centrum – przy alei Armii Krajowej. Znajdujące się tam odsłonięcie geologiczne od 1987 r. jest pomnikiem przyrody nieożywionej. Stanowi go ściana skalna, która częściowo powstała w wyniku eksploatacji piaskowców, a częściowo w naturalny sposób. W 2015roku Prezydent Miasta Marek Materek podjął decyzję o wyczyszczeniu zlokalizowanego w centrum miasta odsłonięcia geologicznego przy Al. Armii Krajowej. Po wielu latach oczekiwań teren wokół skały został uprzątnięty i przygotowany dla mieszkańców.

Jest to ściana skalna o długości 400 m i wysokości 4-8 m, zbudowana z jasnoszarych i żółtawych, drobno i średnioziarnistych piaskowców dolnojurajskich. Jako pomnik przyrody podlega ochronie, zgodnie z decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jest to urokliwy i często odwiedzany przez mieszkańców teren, niestety nieczyszczony zarósł, przez co stracił swoje walory estetyczne. Prace metodą alpinistyczną, na zlecenie gminy, wykonała wyspecjalizowana do pracy na wysokościach firma D- MAX.

Pomnik podlega ochronie zgodnie z decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Odsłonięcie geologiczne - pomnik przyrody nieożywionej, A. Krajowej - wykute przejście.

W samym mieście i okolicy uwidaczniają się na powierzchni skały wszystkich okresów geologicznych historii ziemi. Odsłonięcie geologiczne, uznane za pomnik przyrody nieożywionej, powstała częściowo w wyniku eksploatacji piaskowców, częściowo zaś naturalnie. Budują ją utwory dolnojurajskie - liasowe, zaliczane do serii skłobskiej. Są to piaskowce drobno i średnioziarniste, Zlokalizowane jest w centrum miasta, jego wschodniej części, przy ul. Armii Krajowej.

Historia Fabryki Samochodów Ciężarowych „Star” (FSC STAR)

Fabryka Samochodów Ciężarowych „Star” – dawne polskie zakłady motoryzacyjne specjalizujące się w produkcji lekkich i średnich samochodów ciężarowych, które miały swoją siedzibę w Starachowicach. Ich głównym sukcesorem w zakresie fabryki w Starachowicach jest spółka MAN Bus.

Zakłady powstały w 1948 roku jako przedsiębiorstwo państwowe, na bazie Zakładów Mechanicznych w Starachowicach założonych w 1920 roku, produkujących w okresie międzywojennym armaty oraz ramy do samochodów wytwarzanych przez przedsiębiorstwo Lilpop, Rau i Loewenstein w Warszawie. Otrzymały początkowo nazwę Fabryka Samochodów Ciężarowych im. Feliksa Dzierżyńskiego i mieściły się w Starachowicach. Były tam produkowane samochody ciężarowe marki „Star”, poczynając od Star 20 z 1948 roku. W 1981 roku wyprodukowano 500-tysięczną ciężarówkę.

Podczas przemian ekonomicznych na przełomie lat 80. i 90. fabryka znalazła się w trudnej sytuacji i groziła jej likwidacja. Po strajku okupacyjnym w 1991 roku zakłady zostały przekształcone w spółkę o nazwie Zakłady Starachowickie Star S.A. i sprywatyzowane W połowie lat 90. XX wieku kontrolę nad przedsiębiorstwem przejęła spółka Sobiesław Zasada Centrum S.A., co do dziś uważane jest za kontrowersyjne. W późniejszym okresie przedsiębiorstwo zostało podzielone na dwie spółki: Star Trucks Sp. z o.o. (główna część zakładów) i Inwest Star S.A., produkująca część komponentów. Pod koniec 1999 roku głównym udziałowcem spółki Star Trucks została niemiecka grupa MAN AG. Po tym przejęciu przez kilka lat dawna fabryka Star dalej produkowała ciężarówki. Najpierw własnej konstrukcji, potem modele z dużym udziałem części koncernu MAN, takich jak kabiny kierowcy i silniki.

W 2003 roku zmieniono nazwę spółki Star Trucks na MAN STAR Trucks & Buses Sp. z o.o. (pierwotnie do 2004 roku w formie: MAN STAR Trucks & Busses), po czym w związku z przekształceniami przeniesiono jej siedzibę do Sadów koło Poznania, a zakład w Starachowicach stał się jej oddziałem. W 2003 roku w Starachowicach uruchomiono produkcję szkieletów nadwozi i komponentów autobusowych dla zakładów w Sadach (zamknięty w 2016 roku) i w Salzgitter. W 2004 r. zakład w Starachowicach otrzymał certyfikat ISO 9001-2000.

Poziom produkcji ciężarówek wciąż spadał, sięgając w końcowym okresie kilkuset sztuk rocznie, dlatego w 2004 roku przeniesiono ją do zakładów MAN-a w Austrii w Grazu (były Steyr-Daimler-Puch AG). W Starachowicach pozostała jedynie niewielka produkcja terenowych ciężarówek dla wojska i różnych służb (np. leśników).

W 2006 roku zakończono definitywnie produkcję samochodów ciężarowych. Zakład w Starachowicach produkuje obecnie szkielety autobusów oraz komponenty autobusów i ciężarówek grupy MAN AG. Przykładowo, wkrótce po przejęciu Stara przez MAN-a, rozwijano produkcję wiązek kabli instalacji elektrycznych.

Marka Star była wykorzystywana przy sprzedaży na rynku polskim ciężarówek produkowanych w Grazu w zakładzie Steyr należącym do MAN AG.

W dniu 8 stycznia 2009 roku przedsiębiorstwo MAN Star Trucks & Buses wyeliminowało z nazwy markę „Star” i od tego momentu nazywa się MAN Bus Sp. z o.o., a od 2017 ponownie ma siedzibę w Starachowicach.

W czasie istnienia zakładu wyprodukowano łącznie 631,5 tys. pojazdów. Ciężarówki Star przez kilka lat były eksportowane do państw Bloku wschodniego, a także do Angoli, Libii, Chin, Egiptu, Jemenu i Tajlandii.

W 2018 r. Grupa Zasada w porozumieniu z Agencją Rozwoju Przemysłu wyraziły zainteresowanie możliwością powrotu marki „Star” na rynek polski, w szczególności do produkcji dla wojska. Związane jest to m.in. z tym, że duża część bazy transportowej wojska polskiego używa samochodów tej marki, które są remontowane i unowocześniane w Starachowicach przez przedsiębiorstwo Autobox, które wyraziło też zainteresowanie produkcją nowych ciężarówek pod tą marką. Dlatego Grupa Zasada zwróciła się do przedsiębiorstwa MAN o zwrot dokumentacji technicznej samochodów Star (do czego upoważniały warunki umowy), a otrzymana dokumentacja została przekazana przedsiębiorstwu Autobox. Natomiast znak firmowy Stara wciąż jest w dyspozycji MAN-a.

Bibliografia:

http://www.starachowice-net.pl/

https://www.wikiwand.com/pl/Fabryka_Samochod%C3%B3w_Ci%C4%99%C5%BCarowych_%E2%80%9EStar%E2%80%9D

Przygotowała grupa: DK 792 Starachowice

Prowadzący: Dawid Kniotek

Miejsko-Gminne Centrum Kultury

Zamek w Stopnicy

Miejsko-Gminne Centrum Kultury w Stopnicy ma siedzibę w odrestaurowanym Zamku, który w latach 1350-1355 ufundował dla miasta Król Kazimierz Wielki.

W Miejsko-Gminnym Centrum Kultury, można zwiedzać wystawy poświęcone historii Stopnicy i Królowi Kazimierzowi Wielkiemu, są to wystawy:

-„Historia miasta Stopnica"

Pełna starych fotografii z czasów przed, w trakcie i po II wojnie światowej. Historia herbu miasta.

-„Życie Króla Kazimierza Wielkiego"

Scena z koronacji Kazimierza Wielkiego, ciekawostki na temat króla.

-„Zakamarki starej zakrystii"

Zbiór zabytkowych ornatów kościelnych.

-„Sala rycerska",

Proporce ziem, którymi władał Kazimierz Wielki.

-„Zakamarki historii Ziemi Stopnickiej"

Eksponaty przekazane przez mieszkańców gminy Stopnica. Między innymi: eksponaty starej kuchni, stara izba mieszkalna, wnętrze starej sali klasowej, pamiątki czasów PRL.

-„Kapliczki i krzyże w Gminie Stopnica"

Galeria zdjęć kapliczek i krzyży przydrożnych.

Ponadto znajdują się tu wystawy prac rękodzielniczych i fotograficzna mieszkanek naszej Gminy.

W MCK w Stopnicy odbywają się wydarzenia i zajęcia kulturalno-oświatowe oraz rekreacyjno-sportowe skierowane do dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów z naszej Gminy.

Swoją siedzibę ma tu biblioteka publiczna, Stowarzyszenie „Stopniczanki" i Klub Seniora Królewska Oaza.

Odbywają się tu imprezy cykliczne takie jak: WOŚP, Dzień Kobiet, Dzień Dziecka, Dożynki Gminne, Urodziny Króla Kazimierza Wielkiego. Koncerty Wigilijne i Patriotyczne, Narodowe czytanie. A ponadto organizowane są zajęcia podczas ferii zimowych i wakacji dla dzieci i młodzieży oraz Turnieje sportowe.

W ostatnim czasie, w studiu nagrań nagrywa się wiele słuchowisk w związku z różnymi rocznicami czy wydarzeniami, w których udział biorą mieszkańcy Gminy.

Przygotowała grupa MP 822 Stopnica

Prowadzący: Mariusz Pałys

Klimontów

wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, na Wyżynie Sandomierskiej, około 30 km na zachód od Sandomierza. W latach 1604-1870 miasto. 1 stycznia 2020 roku Stał się miastem po raz drugi w swojej długiej historii. Klimontów został założony ok. 1240 r. przez kasztelana krakowskiego Klemensa i od niego wywodzi swą nazwę. Krajobraz tutejszy to stosunkowo płaska wyżyna lessowa, z bardzo gęstą siecią dolin i wąwozów lessowych stanowiących dopełnienie doliny Koprzywianki. Klimontów leży w jej dorzeczu. Występują tu korzystne dla rozwoju rolnictwa warunki klimatyczne, a także dobre gleby.

W XV w. Klimontów znalazł się w posiadaniu rodu Ossolińskich, wywodzącego się od Jaśka Topora zwanego „Owcą”, który w połowie XIV w. wybudował w pobliskim Ossolinie zamek i przejął nazwisko od nazwy miejscowości. Pierwszym obiektem sakralnym, jaki tu zbudowano, był kalwiński zbór wzniesiony z inicjatywy Hieronima Ossolińskiego. Po śmierci Hieronima kalwini zostali wypędzeni z tych terenów, a jego syn – Jan Zbigniew Ossoliński – na terenie znajdującej się nieopodal Klimontowa wsi Ramuntowice założył miasto (również Klimontów). Lokacja Klimontowa na prawach miejskich nastąpiła 2 I 1604 r. Miasto było wtedy własnością Jana Zbigniewa Ossolińskiego. Przez pewien czas istniały obok siebie dwa Klimontowy – ten miejski otrzymał prawo magdeburskie, wytyczono w nim rynek i wybiegające z niego ulice; nadano mu prawa targów i jarmarków. Jan Zbigniew Ossoliński jako człowiek bardzo religijny sprowadził tu zakon dominikanów i ufundował kościół pw. św. Jacka oraz klasztor . W 1620 r. podzielił majątek między trzech synów. Starszy Krzysztof wziął Iwaniska, Ujazd, Mydłów i inne okoliczne włości, Maksymilian otrzymał Mielec, najmłodszemu Jerzemu przypadły m.in. Ossolin, Goźlice, Klimontów i Nowa Wieś. Jerzy Ossoliński – wybitny polityk, Kanclerz Koronny Polski, objął Klimontów w wieku 28 lat. W roku 1626, po otrzymaniu zgody biskupa krakowskiego, wystawił mały drewniany kościółek (pw. św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty) kilkadziesiąt metrów od północno-zachodniego krańca rynku. Zadbał o rodową siedzibę – Ossolin; rozebrał stary drewniany dwór i w 1636 r. wzniósł okazały pałac. Urządził go z niebywałym przepychem. Jeszcze w końcu XVIII w. można było podziwiać jego świetność, jednak wówczas był już znacznie zniszczony. Dziś pozostała już tylko arkada mostu.

Po śmierci Jerzego Ossolińskiego dożywotnią dziedziczką Klimontowa została jego żona, Izabela. W 1651 r. majątek podzielono między jej dzieci; Klimontów przypadł Urszuli Brygidzie. Od 1655 r. trwała w Rzeczypospolitej wojna – potop szwedzki; Klimontów złupiono dwukrotnie. Zniszczone miasto z trudem podnosiło się z ruin. Dodatkowo zaraza zabiła większość mieszkańców. W 1677 r. Jan III Sobieski nadał Klimontowowi ordynację zatwierdzoną przez Sąd Zadworny. W 1680 r. miasto miało dwóch burmistrzów, wójta i pięciu ławników. Od roku 1733 właścicielem Klimontowa był Janusz Aleksander Sanguszko. W XVIII w. miasto stało się ośrodkiem produkcji sukna. W całej parafii klimontowskiej w latach 1764–66 mieszkało 336 katolików i 340 żydów. Już przed 1727 r. gmina żydowska miała drewnianą synagogę (w późniejszych czasach wybudowana została nowa świątynia, która przetrwała do dziś). Za czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego w Klimontowie panował względny spokój. W 1869 r. Klimontów utracił prawa miejskie i rozwijał się tylko dzięki aktywności jego właścicieli oraz mieszkańców, zachował jednak cechy układu urbanistycznego i zabudowy małego miasteczka. Wskutek nieporozumień rodzinnych wśród Ledóchowskich Klimontów nabył w 1881 r. Stanisław Karski. Po jego śmierci Klimontowszczyzna przypadła Włodzimierzowi – synowi Stanisława. Głównym inspiratorem wielu pożytecznych dla Klimontowa przedsięwzięć był wtedy lekarz, Żyd – Jakub Zysman (ojciec znanego poety i współtwórcy polskiego futuryzmu, Brunona Jasieńskiego). Założył on – z myślą o zwykłych obywatelach miasteczka i okolic – tzw. „sklep polski” z nasionami, narzędziami rolniczymi oraz Towarzystwo Pożyczkowe (przekształcone w późniejszym czasie w Bank Spółdzielczy, istniejący do dziś). W latach 1901–02 powiększono na koszt gminy budynek szkolny, dobudowując piętro. Pod egidą Sandomierskiego Towarzystwa Dobroczynności utworzono ochronkę dla dzieci poniżej siedmiu lat; mieściła się ona w domu św. Józefa.

Zabytki w Klimontowie:
Najpiękniejsze zabytki Klimontów zawdzięcza Janowi Zbigniewowi Ossolińskiemu i jego synowi Jerzemu Ossolińskiemu.
– Barokowa kolegiata św. Józefa

– Kościół św. Jacka i klasztor dominikanów

– Neoklasycystyczna synagoga
– Cmentarz rzymskokatolicki

Przygotowała grupa NZ 812 Klimontów

Prowadząca: Natalia Ziarko

Górki Klimontowskie

Wieś położona w województwie świętokrzyskim w powiecie sandomierskim. Górki pierwotnie nosiły nazwę Klimontów. Po założeniu Klimontowa na pobliskich gruntach wsi Ramuntowice, czego dokonał Jan Zbigniew Ossoliński w roku 1604, pojawiła się też nazwa Górki. Oficjalnie w dokumentach nazwa ta zaistniała w XVIII wieku, a pochodzi najprawdopodobniej od wzgórz górujących nad Doliną Koprzywianki.

Założycielem Górek (Klimontowa) był w XIII wieku Klemens z Ruszczy, kasztelan krakowski, doradca Bolesława Wstydliwego. W XV stuleciu Górki nabyli Ossolińscy herbu Topór mający swą główną siedzibę w Ossolinie. Pierwszym właścicielem Górek z tego rodu był dworzanin Władysława Jagiełły, Jan, noszący nazwisko Ossoliński. Zmarł w roku 1436. Po Ossolińskich wieś w 1650 roku przeszła w ręce Samuela Kalinowskiego pieczętującego się herbem Kalinowa. Kolejnym właścicielem Górek była rodzina Morsztynów, a potem należała ona do księcia Janusza Aleksandra Sanguszki, herbu Pogoń Litewska. Od 1760 roku wieś Górki była w posiadaniu rodu Ledóchowskich herbu Szaława. W Królestwie Kongresowym, istniała jedynie Gmina Górki, w której w 15 domach mieszkało 213 mieszkańców.

W skład majątku wchodził przede wszystkim browar, olejarnia, pięć młynów wodnych do mielenia zboża, a także młyn do mielenia gipsu, piec wapienny, cegielnia i prosta dymarka. Na terenie dóbr eksploatowano też pokłady kamienia budowlanego, wapienia i gipsu.

Pierwszy pałac w Górkach usytuowano na jednym ze wzgórz klimontowskich na początku XVII wieku. Dokonał tego wojewoda Kacper Ossoliński. Spędził w nim ostatnie lata życia. Niewiele o tej budowli wiadomo.

Od 1760 roku przez ponad wiek wieś była we władaniu Ledóchowskich. Starszy brat kardynała Ledóchowskiego, Julian, rozpoczął rozbudowę istniejącej tutaj rezydencji.

W 1861 roku hrabina Karolina Ledóchowska zniosła w dobrach klimontowskich pańszczyznę. Na pamiątkę tego kazała odlać napis, umieszczony na jej domu, brzmiący z jednej strony: „Boże, wspieraj nas, w Tobie nadzieja nasza”, a z drugiej: „Pamiątka zniesienia pańszczyzny w 1861 roku, dobra Klimontowskie”.

W roku 1881 dobra klimontowskie zakupił Stanisław Karski, właściciel majątku Włostów pod Opatowem. W tym roku Górki liczyły 20 domów i 215 mieszkańców. Do dworu należało 519 mórg ziemi ornej, a do włościan 164 morgi. We wsi również znajdował się młyn wodny, zbożowy. Stanisław włości w okolicach Klimontowa przekazał swojemu drugiemu synowi Włodzimierzowi, który zamieszkał w pałacu w Górakach.

Przygotowała grupa JZ 815 Klimontów

Prowadzący: Jolanta Ziarko

W latach 1895-96 rezydencja została gruntownie przebudowana przez architekta Władysława Marconiego, syna Henryka.

Ostatnim właścicielem dóbr Górki, był Andrzej Karski.

Skałki w Starachowicach są pomnikiem przyrody nieożywionej, stanowią odsłonięcie geologiczne od 1987roku. Podlegają ochronie zgodnie z decyzją z dnia 02.10.1987r.Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków

Powstały w wyniku eksploatacji piaskowców i częściowo w naturalny sposób. Znajdują się w centrum miasta przy ulicy Armii Krajowej. Ich długości wynosi 400m, a wysokość od 5 do 8 m. Zbudowane są z drobno i gruboziarnistych piaskowców dolnojurajskich. jasnoszare i żółtawe skały są częściowo pokryte mchem. Z e szczelin i innych otworów wyrastają chwasty, a także drzewa. W dolnej części utworzyły się schroniska skalne. Teren przy skałkach stanowi ciekawe miejsce i pełne uroku dla mieszkańców. W ostatnim czasie powstały alejki, zieleniec z fontanną, zamontowano ławki oraz plac zabaw.

Z samymi skałkami też wiąże się historia z ostatniej wojny. W ich pobliżu, Niemcy utworzyli obóz pracy dla Żydów, którzy byli wykorzystywani w produkcji zbrojeniowej. Na powierzchni niektórych skał widoczne są zagłębienia świadczące o śladach kul.

W pobliżu skałek rosną dwa dęby mające ok.150 lat. Na skwerze im. Zdzisława Rachtana „Halnego” stoi ławeczka żołnierza Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej „Ponury;’ -Nurt honorowego obywatela Starachowice. Odsłonięta została w 2016r. dwa lata po jego śmierci. W pobliżu stanęły rzeźby partyzantów AK – Mariana Świderskiego PS. Dzik i Edmunda Wachtana PS. Kaktus.

Przygotowała grupa 809 Starachowice

Prowadząca: Alicja Kwaśniewska

Cudze chwalicie, swego nie znacie... – Górki w gminie Klimontów.

Nazwa Górki pojawiła się w XVIII wieku. Pochodzi najprawdopodobniej od wzgórz górujących nad doliną Koprzywianki.

Wśród zabytków w tej małej, ale bardzo urokliwej miejscowości, znajduje się Zespół Pałacowo – Parkowy i zabytkowy młyn.

Krótka historia pałacu

(źródło: https://zabytek.pl/pl/obiekty/gorki-zespol-palacowo-parkowy oraz http://pik.kielce.pl/atrakcje-turystyczne/palace-i-dworki/8633-gorki-klimontowskie-palac.html)

• Pierwszy pałac na jednym ze wzgórz wzniósł na początku XVII wieku wojewoda Ossoliński. Spędził w nim ostatnie lata życia. Niewiele o tej budowli wiadomo. Po Ossolińskich wieś przeszła w ręce Kalinowskich, potem Morsztynów i księcia Janusza Aleksandra Sanguszki. Od 1760 roku przez ponad wiek była we władaniu Ledóchowskich. Starszy brat kardynała Julian Ledóchowski rozpoczął rozbudowę rodowej rezydencji. Prawdopodobnie według projektu wybitnego architekta Henryka Marconiego powstały też wówczas dwie wieże. Julian rozbudowy nie dokończył, zmarł w 1859 roku w Dreźnie. Za jego życia powstał jeszcze wokół pałacu park na wzór angielski z rzeźbami, romantycznymi grotami i mostkami.
• Po śmierci Ledóchowskich dobra nabył Stanisław Karski, dziedzic Włostowa pod Opatowem. Włości w okolicach Klimontowa przekazał swojemu drugiemu synowi Włodzimierzowi, który zamieszkał w pałacu w Górkach.
• W latach 1895-96 rezydencja została gruntownie przebudowana przez architekta Władysława Marconiego, syna Henryka. Zmodernizowano wówczas m.in. wieżę północną, a w południowej dobudowano attykę. Arkadowe okna zastąpiły okrągłe i prostokątne. W tym okresie powstały też stiukowe dekoracje elewacji i urządzono wnętrza. Pałac nabrał eklektycznego charakteru - w barokowe i rokokowe wzory wkomponowano renesansowe elementy.
• Podczas okupacji hitlerowskiej w pałacu chronili się m.in. partyzanci z oddziału Jędrusie. Pod koniec wojny mieścił się w nim sztab niemiecki. Już po wojnie, w 1947 roku, duże zniszczenia pałacu spowodował pożar. Spalił się dach i część stropów. Po odbudowie w pałacu do początków lat 80. mieściła się szkoła mechanizacji rolnictwa.
• Krótko gospodarzem obiektu była Cementownia Ożarów, później gmina Klimontów.
• Pałac coraz bardziej niszczał. W 1994 roku kupili go Elżbieta i Andrzej Widuchowie. Obiekt przeszedł generalny remont i odzyskał dawną świetność. Pałac nie jest udostępniony do zwiedzania.

Młyn

Obok ogrodzenia pałacu znajdują się też ciekawe ruiny młyna, który kiedyś wchodził w skład całego tego kompleksu.

Do tego krótkiego opisu załączamy zdjęcia pałacu i młyna wykonane w czasie spaceru po Górkach.

Seniorzy

Nabyte umiejętności:

Øszukanie informacji o Górkach, pałacu, młynie,

Økopiowanie i formatowanie tekstu,

Øzapisywanie adresu linku (źródła),

Øprzesyłanie zdjęć z telefonu komórkowego i zapisywanie na dysku.

Przygotowała grupa MC 813 Klimontów

Zapraszamy do Beradza!!!

Beradz – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Klimontów.

Beradz to jedna z najpiękniejszych świętokrzyskich wsi. Malowniczo ulokowana pośród kambryjskich wzgórz i lessowych wąwozów. Otoczona zielenią łąk i pól, rozciętych strugą rzeczki Kozinki.

Miejsce o bogatej historii:

Øślady osadnictwa z czasów epoki neolitu (ok 3750 p. n. e.),

Øświadek krwawych walk narodowo-wyzwoleńczych Legionów Polskich (1915 r.)

Ludzie związani z regionem:

Kazimierz Jan Piątek ps. Herwin (ur. 2 marca 1886 w Krakowie, zm. 20 maja 1915 w Pęcławicach Górnych) – kapitan Legionów Polskich, dowódca 1 Kompanii Kadrowej po Tadeuszu Kasprzyckim, następnie II batalionu 1 pułku piechoty oraz V batalionu I Brygady. Członek Związku Strzeleckiego.

Major z Beradza

Marynowski Tadeusz Witalis [1898-1943], powstaniec śląski, oficer sł. st. saperów WP, kpt. [1933], w konspiracji ZCZ/ZWZ/AK, mjr [1941], ps. „Marynka”, „Olczak”, „Witalis”. Kierownik /szef / ZO Okręg u Warszawa – Województwo ZWZ, Obszaru Warszawskiego ZWZ/AK IX 1940-VII 1942. Aresztowany 07 VII 1942 i osadzony 08 VII 1942 na Pawiaku, skąd został wywieziony do obozu na Majdanku, gdzie został zamordowany w X 1942.

Źródło: http://beradz.wici.info/

Seniorzy z Beradza

Beradz, październik 2020

Przygotowała grupa NZ 827 Klimontów

Prowadząca: Natalia Ziarko

Atrakcje gminy Zagnańsk

Wieś znana od początków XV w. pod nazwą Zagnańsko jako własność biskupów krakowskich. W 1885 roku przez Zagnańsk przeprowadzono linię kolejową z Dęblina do Zagłębia Dąbrowskiego. W latach 1916–1918 Austriacy władający tymi terenami wybudowali duży tartak, a następnie bazę główną kolejki leśnej do zwożenia drewna z pobliskich lasów (rozwijała się głównie w latach międzywojennych). Podczas II wojny światowej w Zagnańsku miały miejsce liczne akcje partyzanckie, m.in. spalenie tartaku przez Związek Odwetu (kwiecień 1942), uwolnienie transportu wywożonych na roboty Polaków (listopad 1943), zderzenie dwóch transportowców kolejowych (7 listopada 1943) oraz rozbrojenie przez oddział AK „Barabasza” grupy strażników (29 stycznia 1944).

Obecnie w miejscowości znajdują się ciekawe obiekty, takie jak:

ØRuiny Huty Józef w Samsonowie

ØDąb „Bartek”

ØWille drewniane z okresu dwudziestolecia międzywojennego przy ulicach Spacerowej i Leśnej

ØParafia p.w. Św. Rozalii i Św. Marcina

ØOdkrycie śladów Tetrapoda

ØZbiornik wodny w Kaniowie

ØGóra Chełm

Odkrycie śladów Tetrapoda

Niezwykłego odkrycia dokonano w kamieniołomie Zachełmie. Polscy naukowcy znaleźli tropy najstarszego zwierzęcia chodzącego na czterech nogach. Stworzenie nazwano Tetrapod, żył 400 milionów lat temu, kiedy Polska leżała w tropikach. Wyglądem przypominała nieco dzisiejszą salamandrę.

Zbiornik wodny w Kaniowie

Urządzony został na dopływie Bobrzy zwanym "Krzyk". Do użytkowania rekreacyjnego oddano go w 1986 roku. Obejmuje powierzchnięokoło 6 ha, w tym 2,60 ha lustra wody. Ma głębokość 1-3 m i zawiera 9.000 m3 wody. Słynie w Kielcach i okolicy z wyjątkowo czystej wody. We wrześniu 2001r. spuszczono wodę z zalewu, wzmocniono i podwyższono tamę, a wiosną 2002r. oczyszczono dno. Od kilku lat tu odbywają się "Dni Zagnańska" oraz wiele innych uroczystości i imprez rozrywkowych.

Góra Chełm

Jest to najbardziej na zachód wysunięte wzniesienie Pasma Klonowskiego o wysokości 399 m n.p.m., oddzielające źródliska Lubrzanki od doliny Bobrzy.

Wydłużone w kierunku wschód - zachód przypomina hełm. Na szczycie, jeszcze po II wojnie światowej, była drewniana kapliczka św. Marka. Obecnie nad wysokościowym znakiem geodezyjnym stoi betonowa wieżyczka triangulacyjna, a obok niej na małej polance żelazna kapliczka. Wierzchołek góry Chełm pokrywa las mieszany z dużym udziałem modrzewia polskiego i bogatym podszytem o powierzchni 3 ha oraz przylegające do niego od północnego-wschodu zalesienia chłopskie. Na skraju lasu na zachód od szczytu ustawiono drewniany krzyż poświęcony papieżowi Janowi Pawłowi II. Kłująca tarnina, głóg i róża zapewniają schronienie i pokarm ptakom i zwierzętom. W runie rośnie wiele pięknie kwitnących wiosną gatunków chronionych i rzadkich roślin. Na nasłonecznionych stokach południowo-wschodnich spotkamy zespoły muraw kserotermicznych. Na całym wzniesieniu widać kamienie i wychodnie skalne. Z odkrytych stoków dookoła roztacza się rozległa panorama.

Rezerwat "Barcza"

Malownicze jeziorko powstało w wyrobisku po kopalni piaskowców kwarcytowych używanych do budowy dróg. W niektórych miejscach jest głębokie na ponad 20 metrów. Niewiele mniej wysokości mają strome brzegi od strony wschodniej i południowej. Wędrując wydeptaną po nich ścieżką, można podziwiać korzenie drzew zawieszonych nad wodą.

Mieszkańcy okolicznych wsi nazywają to jeziorko "Baryła". Kilkaset metrów na południowy wschód od "Baryły" znajduje się ukryte wśród lasu jeziorko o nazwie "Byk". Jest bardzo dzikie i rzadko odwiedzane, nie prowadzi więc do niego wydeptana ścieżka. Jeszcze trudniej trafić do trzeciego jeziorka, najmniejszego ze wszystkich, nazywanego "Rampą", porośniętego rzęsą wodną, trzciną i innymi roślinami.

W skarpach dawnych kamieniołomów znajdują się też cienkie warstwy popiołów wulkanicznych, tzw. zielonych tufitów. Stanowią dowód na to, że w okresie dewonu (prawie 400 mln lat temu) w Górach Świętokrzyskich dochodziło do erupcji wulkanicznych.

Przygotowała grupa ES 807 Zagnańsk

Prowadzący: Emil Sarnecki